Đây là một trong những câu hỏi khách hàng thường hỏi khi sử dụng hệ thống điện mặt trời.
Câu trả lời đơn giản là:
Không có một khoảng thời gian cố định phù hợp cho tất cả hệ thống.
Có công trình chỉ cần vệ sinh vài lần mỗi năm, nhưng cũng có nơi cần vệ sinh thường xuyên hơn.
Điều này phụ thuộc chủ yếu vào môi trường xung quanh và mức độ bụi bẩn trên tấm pin.
Vì sao phải vệ sinh tấm pin?
Tấm pin năng lượng mặt trời cần ánh sáng để tạo ra điện.
Khi bề mặt tấm pin bị phủ bởi:
- Bụi.
- Đất cát.
- Phấn hoa.
- Phân chim.
- Lá cây.
- Muội bẩn.
- Các chất bám lâu ngày.
lượng ánh sáng đi vào tế bào quang điện có thể bị ảnh hưởng.
Khi đó, sản lượng của hệ thống có thể giảm.
Đặc biệt, những khu vực có nhiều bụi hoặc gần đường giao thông, công trường, đồng ruộng, khu sản xuất… thường có tốc độ bám bẩn nhanh hơn.
Vậy bao lâu nên vệ sinh một lần?
Nếu cần một mốc để tham khảo, với các hệ thống dân dụng thông thường, có thể kiểm tra và vệ sinh định kỳ khoảng 3–6 tháng/lần.
Tuy nhiên, đây chỉ là khoảng thời gian tham khảo.
Không nên hiểu rằng:
“Cứ đúng 6 tháng mới cần vệ sinh.”
Nếu tấm pin đã bẩn nhiều thì có thể cần vệ sinh sớm hơn.
Ngược lại, nếu hệ thống nằm ở khu vực sạch, ít bụi và thường xuyên có mưa thì khoảng thời gian giữa các lần vệ sinh có thể dài hơn.
Những công trình nào cần vệ sinh thường xuyên hơn?
Một số khu vực có thể khiến tấm pin bẩn nhanh hơn bình thường.
Ví dụ:
Gần đường nhiều bụi
Xe cộ thường xuyên di chuyển có thể làm bụi bám lên bề mặt tấm pin.
Gần công trường
Bụi xây dựng có thể bám rất nhanh và tạo thành lớp bẩn dày.
Khu vực nhiều đất cát
Đây là tình trạng khá phổ biến ở những khu vực khô, nhiều gió hoặc gần vùng đất trống.
Gần biển
Không khí có hơi muối và bụi có thể làm bề mặt tấm pin nhanh bẩn hơn.
Khu vực có nhiều chim
Phân chim có thể tạo thành những điểm bẩn cục bộ trên tấm pin.
Trong những trường hợp này, việc kiểm tra thường xuyên sẽ giúp xác định thời điểm vệ sinh phù hợp hơn.
Mưa có làm tấm pin sạch hoàn toàn không?
Không phải lúc nào cũng vậy.
Mưa có thể giúp rửa trôi một phần bụi bẩn trên bề mặt.
Nhưng sau khi nước bay hơi, một số bụi và chất bẩn vẫn có thể còn lại.
Đặc biệt là:
- Phân chim.
- Bùn đất.
- Bụi lâu ngày.
- Các chất bám dính trên bề mặt.
Vì vậy, không nên mặc định:
“Trời mưa là pin tự sạch.”
Làm sao biết tấm pin đã cần vệ sinh?
Đây mới là điều khách hàng nên quan tâm.
Bạn có thể kiểm tra một số dấu hiệu:
- Nhìn thấy lớp bụi hoặc chất bẩn rõ ràng
Nếu đứng dưới nhìn lên mà thấy bề mặt tấm pin bị phủ bụi hoặc có nhiều vết bẩn, đã đến lúc nên kiểm tra.
- Có nhiều phân chim
Các vết bẩn tập trung tại một vị trí có thể ảnh hưởng đến khu vực tương ứng trên tấm pin.
- Sản lượng giảm bất thường
Nếu thời tiết và điều kiện vận hành tương đương nhưng sản lượng giảm rõ rệt, cần kiểm tra nhiều nguyên nhân, trong đó tình trạng bẩn của tấm pin là một yếu tố cần xem xét.
- Đã lâu chưa vệ sinh
Nếu hệ thống đã hoạt động nhiều tháng trong môi trường nhiều bụi mà chưa từng vệ sinh, nên kiểm tra lại tình trạng bề mặt tấm pin.
Có phải pin càng bẩn thì sản lượng càng giảm nhiều?
Có thể, nhưng không nên chỉ nhìn vào độ bẩn để kết luận mức giảm sản lượng.
Sản lượng điện mặt trời còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như:
- Thời tiết.
- Cường độ bức xạ.
- Nhiệt độ.
- Bóng che.
- Tình trạng tấm pin.
- Inverter.
- Dây dẫn và đầu nối.
- Tình trạng của từng chuỗi pin.
Vì vậy, nếu hệ thống giảm sản lượng, cần kiểm tra tổng thể thay vì chỉ vệ sinh tấm pin rồi kết luận nguyên nhân.
Vệ sinh pin có giúp tăng sản lượng không?
Có thể.
Nếu tấm pin đang bị bám nhiều bụi bẩn, việc vệ sinh giúp bề mặt nhận được ánh sáng tốt hơn và có thể cải thiện sản lượng.
Nhưng mức tăng bao nhiêu thì không thể nói chính xác cho mọi hệ thống.
Nếu tấm pin vốn đã sạch, việc vệ sinh thêm sẽ không mang lại sự thay đổi đáng kể.
Vì vậy, hiệu quả của việc vệ sinh phụ thuộc rất nhiều vào mức độ bẩn trước khi vệ sinh.
Có nên vệ sinh pin theo lịch cố định?
Có thể lập lịch kiểm tra định kỳ, nhưng không nên chỉ dựa vào lịch.
Cách tốt hơn là kết hợp:
Theo dõi sản lượng
Quan sát tình trạng tấm pin
Kiểm tra môi trường xung quanh
→ Quyết định thời điểm vệ sinh
Cách này phù hợp hơn với từng công trình.
Vệ sinh pin như thế nào cho đúng?
Tấm pin không phải là một mặt kính thông thường nên việc vệ sinh cũng cần thực hiện đúng cách.
Khi vệ sinh cần lưu ý:
- Không sử dụng vật cứng chà mạnh lên bề mặt.
- Không dùng hóa chất không phù hợp.
- Không dùng nước quá nóng khi bề mặt tấm pin đang có nhiệt độ cao.
- Không đứng hoặc tác động lực lên tấm pin.
- Đảm bảo an toàn khi làm việc trên mái.
Đặc biệt, nếu hệ thống được lắp đặt trên mái cao hoặc mái dốc, không nên tự leo lên vệ sinh nếu không có thiết bị và biện pháp an toàn phù hợp.
Khi nào nên thuê đơn vị vệ sinh?
Bạn nên cân nhắc sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp nếu:
- Hệ thống nằm trên mái cao.
- Số lượng tấm pin lớn.
- Tấm pin bẩn nhiều.
- Không có thiết bị làm việc trên cao.
- Không biết cách vệ sinh đúng cách.
- Muốn kết hợp vệ sinh với kiểm tra tổng thể hệ thống.
Đây cũng là cách giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro khi làm việc trên mái.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu vệ sinh pin một lần là tốt nhất?
Không có con số cố định cho mọi hệ thống.
Bạn có thể tham khảo khoảng 3–6 tháng/lần, sau đó điều chỉnh dựa trên mức độ bụi bẩn và điều kiện thực tế của công trình.
Mưa nhiều có cần vệ sinh pin không?
Có thể vẫn cần.
Mưa giúp làm sạch một phần bụi nhưng không loại bỏ hoàn toàn các chất bám dính như phân chim, bùn đất hoặc bụi lâu ngày.
Pin sạch có giúp hệ thống phát điện tốt hơn không?
Nếu tấm pin đang bị bẩn, vệ sinh có thể giúp cải thiện khả năng nhận ánh sáng và hỗ trợ tăng sản lượng.
Tuy nhiên, nếu hệ thống đang sạch và hoạt động bình thường thì việc vệ sinh thêm sẽ không tạo ra mức tăng đáng kể.
Có nên tự vệ sinh tấm pin không?
Có thể nếu hệ thống ở vị trí thấp, dễ tiếp cận và người thực hiện đảm bảo được an toàn.
Nếu tấm pin nằm trên mái cao, mái dốc hoặc số lượng lớn thì nên sử dụng đơn vị có thiết bị và kinh nghiệm làm việc trên cao.
Không có một lịch vệ sinh pin cố định áp dụng cho tất cả hệ thống điện mặt trời.
Với hệ thống thông thường, có thể tham khảo việc kiểm tra và vệ sinh khoảng 3–6 tháng/lần. Tuy nhiên, những công trình nhiều bụi, gần biển, gần công trường hoặc có nhiều chim có thể cần vệ sinh thường xuyên hơn.
Quan trọng nhất là đừng chờ đến khi sản lượng giảm mạnh mới kiểm tra.
Theo dõi tình trạng tấm pin, môi trường xung quanh và sản lượng điện sẽ giúp xác định thời điểm vệ sinh phù hợp nhất cho từng hệ thống.