Trong quá trình bảo trì hệ thống điện năng lượng mặt trời, kỹ thuật viên đôi khi phát hiện một hoặc nhiều vị trí trên tấm pin có nhiệt độ cao hơn hẳn so với các khu vực còn lại.
Hiện tượng này được gọi là Hotspot (điểm phát nóng cục bộ).
Hotspot không chỉ làm giảm hiệu suất phát điện mà còn có thể khiến tấm pin xuống cấp nhanh hơn nếu không được xử lý kịp thời.
Đây là một lỗi khó phát hiện bằng mắt thường và thường cần sử dụng camera nhiệt để kiểm tra.
Hotspot là gì?
Hotspot là hiện tượng một vùng nhỏ trên tấm pin có nhiệt độ cao hơn đáng kể so với các vùng xung quanh khi hệ thống đang phát điện.
Thay vì tạo ra điện như bình thường, khu vực đó lại tiêu tán năng lượng dưới dạng nhiệt.
Nếu tình trạng kéo dài, nhiệt độ cao sẽ làm ảnh hưởng đến tuổi thọ của tấm pin và các linh kiện bên trong.
Dấu hiệu nhận biết
Hotspot thường không có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu.
Một số dấu hiệu gián tiếp gồm:
- Sản lượng điện giảm.
- Một chuỗi pin hoạt động kém hơn các chuỗi còn lại.
- Camera nhiệt xuất hiện vùng màu đỏ hoặc trắng nổi bật.
- Một số trường hợp có thể xuất hiện vết đổi màu trên bề mặt tấm pin.
Nguyên nhân thường gặp
- Bóng che cục bộ
Lá cây, phân chim, bụi bẩn hoặc vật cản che một phần tấm pin có thể tạo ra Hotspot.
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
- Tế bào quang điện bị hư hỏng
Sau thời gian dài sử dụng hoặc do va đập, một số cell pin có thể bị nứt hoặc suy giảm chất lượng.
Những cell này dễ phát sinh điểm nóng khi hệ thống vận hành.
- Lỗi trong quá trình sản xuất
Một số tấm pin có thể tồn tại lỗi nội tại từ nhà sản xuất.
Thông thường, các lỗi này sẽ xuất hiện sau một thời gian vận hành.
- Đầu nối hoặc mối hàn bên trong bị lỗi
Các điểm tiếp xúc kém có thể làm tăng điện trở và sinh nhiệt cục bộ.
- Hệ thống lâu ngày chưa được bảo trì
Bụi bẩn tích tụ hoặc các yếu tố môi trường khác cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ xuất hiện Hotspot.
Hotspot ảnh hưởng như thế nào?
Nếu không xử lý kịp thời, Hotspot có thể:
- Làm giảm hiệu suất phát điện.
- Đẩy nhanh quá trình lão hóa của tấm pin.
- Làm hỏng lớp vật liệu bảo vệ.
- Gây nứt kính hoặc hư hỏng hộp nối (Junction Box) trong những trường hợp nghiêm trọng.
- Làm giảm tuổi thọ của cả chuỗi pin.
Cách kiểm tra Hotspot
Phương pháp hiệu quả nhất hiện nay là sử dụng camera nhiệt khi hệ thống đang phát điện.
Ngoài ra, kỹ thuật viên thường kết hợp:
- Kiểm tra sản lượng.
- Đo điện áp từng chuỗi pin.
- Quan sát trực quan.
- Đánh giá dữ liệu trên ứng dụng giám sát.
Ảnh gợi ý: Kỹ thuật viên Thiên Bách sử dụng camera nhiệt kiểm tra tấm pin.
Có thể tự phát hiện Hotspot không?
Rất khó.
Trong phần lớn trường hợp, tấm pin vẫn nhìn hoàn toàn bình thường.
Chỉ khi sử dụng camera nhiệt hoặc thiết bị kiểm tra chuyên dụng mới có thể xác định chính xác vị trí phát nóng.
Cách xử lý
Tùy nguyên nhân, kỹ thuật viên có thể:
- Vệ sinh tấm pin.
- Loại bỏ vật gây che bóng.
- Kiểm tra đầu nối và dây dẫn.
- Theo dõi thêm nếu Hotspot ở mức nhẹ.
- Thay thế tấm pin nếu phát hiện hư hỏng nghiêm trọng.
Không nên thay tấm pin ngay khi chưa xác định rõ nguyên nhân.
Cách phòng tránh
Để hạn chế Hotspot, bạn nên:
- Vệ sinh tấm pin định kỳ.
- Cắt tỉa cây xanh tạo bóng che.
- Kiểm tra hệ thống bằng camera nhiệt trong các đợt bảo trì.
- Theo dõi sản lượng điện thường xuyên.
- Kiểm tra ngay khi phát hiện hệ thống giảm hiệu suất bất thường.
Ghi chú từ đội kỹ thuật Thiên Bách
Trong quá trình kiểm tra các hệ thống điện mặt trời tại Ninh Thuận, Thiên Bách đã phát hiện một số trường hợp Hotspot xuất hiện do phân chim bám lâu ngày, bóng che từ công trình mới xây hoặc cell pin bị hư hỏng.
Nếu chỉ quan sát bằng mắt thường, rất khó phát hiện những điểm phát nóng này.
Việc sử dụng camera nhiệt giúp xác định nhanh vị trí bất thường và đưa ra phương án xử lý phù hợp trước khi sự cố lan rộng.
Câu hỏi thường gặp
Hotspot có làm giảm sản lượng điện không?
Có. Hotspot làm một phần tấm pin hoạt động kém hiệu quả, từ đó ảnh hưởng đến sản lượng của cả chuỗi pin.
Có cần thay ngay tấm pin khi phát hiện Hotspot?
Không phải lúc nào cũng cần. Kỹ thuật viên sẽ đánh giá nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng trước khi quyết định sửa chữa hay thay thế.
Bao lâu nên kiểm tra Hotspot?
Nên kiểm tra trong các đợt bảo trì định kỳ hoặc khi hệ thống có dấu hiệu giảm sản lượng mà chưa xác định được nguyên nhân.
Bài viết liên quan
- PID là gì?
- Chuỗi pin bị sụt áp.
- Điện mặt trời không lên sản lượng.
- Kiểm tra bằng camera nhiệt là gì?
- Quy trình bảo trì điện mặt trời.
Liên hệ Thiên Bách
Nếu nghi ngờ tấm pin xuất hiện Hotspot hoặc hệ thống điện mặt trời giảm hiệu suất bất thường, Thiên Bách sẵn sàng hỗ trợ kiểm tra bằng camera nhiệt và các thiết bị chuyên dụng.
Việc phát hiện sớm Hotspot giúp hạn chế hư hỏng lan rộng, duy trì hiệu suất phát điện và kéo dài tuổi thọ của hệ thống.