Trong một hệ thống điện năng lượng mặt trời, các tấm pin thường được kết nối thành từng chuỗi (String) để cung cấp điện áp phù hợp cho inverter hoạt động.
Khi điện áp của một chuỗi giảm thấp hơn mức bình thường, inverter có thể hoạt động kém hiệu quả hoặc thậm chí ngừng phát điện.
Hiện tượng này được gọi là chuỗi pin bị sụt áp.
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, tình trạng sụt áp có thể làm giảm sản lượng điện và ảnh hưởng đến tuổi thọ của toàn bộ hệ thống.
Chuỗi pin bị sụt áp là gì?
Hiểu đơn giản, đây là tình trạng điện áp của một chuỗi pin thấp hơn giá trị thiết kế hoặc thấp hơn các chuỗi còn lại trong cùng hệ thống.
Ví dụ:
- String 1: 620 V
- String 2: 617 V
- String 3: 420 V
Trong trường hợp này, String 3 có dấu hiệu bất thường và cần được kiểm tra.
Lưu ý: Giá trị điện áp sẽ thay đổi theo số lượng tấm pin, loại pin, nhiệt độ và cường độ bức xạ mặt trời. Vì vậy, cần so sánh với thiết kế của hệ thống hoặc với các chuỗi có cùng cấu hình.
Dấu hiệu nhận biết chuỗi pin bị sụt áp
Một số biểu hiện thường gặp:
- Sản lượng điện giảm bất thường.
- Một chuỗi pin cho công suất thấp hơn các chuỗi còn lại.
- Inverter xuất hiện cảnh báo.
- Công suất phát điện không ổn định.
- Hệ thống hoạt động nhưng không đạt hiệu suất như trước.
Những dấu hiệu này không khẳng định chắc chắn chuỗi pin bị sụt áp, nhưng là cơ sở để kiểm tra sâu hơn.
Nguyên nhân thường gặp
- Đầu nối MC4 bị lỏng hoặc hư hỏng
MC4 tiếp xúc kém sẽ làm tăng điện trở tiếp xúc và gây sụt áp trên đường truyền.
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất trong thực tế.
📖 Đọc thêm: MC4 bị cháy.
- Dây DC bị xuống cấp
Dây dẫn bị lão hóa, đứt ngầm hoặc hư hỏng lớp cách điện có thể làm giảm chất lượng truyền tải điện.
📖 Đọc thêm: Dây DC bị nóng.
- Một hoặc nhiều tấm pin gặp sự cố
Các trường hợp như:
- Tấm pin nứt.
- Hotspot.
- Hộp nối (Junction Box) hư hỏng.
- Suy giảm chất lượng theo thời gian.
…đều có thể làm giảm điện áp của cả chuỗi.
- Bóng che trên chuỗi pin
Cây cối, ăng-ten, bồn nước hoặc công trình mới xây có thể tạo bóng che lên một phần chuỗi pin.
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến điện áp và công suất phát điện.
- Đầu cực hoặc cầu đấu bị oxy hóa
Sau nhiều năm sử dụng ngoài trời, các điểm đấu nối có thể bị oxy hóa, làm tăng điện trở tiếp xúc và gây sụt áp.
Cách kiểm tra chuỗi pin bị sụt áp
Để xác định chính xác, kỹ thuật viên thường thực hiện các bước:
- Đo điện áp hở mạch (Voc) của từng chuỗi.
- Đo điện áp khi hệ thống đang vận hành.
- So sánh điện áp giữa các chuỗi có cùng cấu hình.
- Kiểm tra đầu nối MC4 và dây DC.
- Quan sát tình trạng bề mặt tấm pin.
- Kiểm tra bằng camera nhiệt nếu nghi ngờ có điểm phát nóng.
Có nên tự kiểm tra không?
Bạn có thể:
- Quan sát xem có bóng che mới xuất hiện không.
- Kiểm tra bằng mắt xem dây dẫn hoặc đầu nối có dấu hiệu bất thường không.
- Theo dõi dữ liệu trên ứng dụng giám sát.
Tuy nhiên, việc đo điện áp DC của chuỗi pin cần được thực hiện bằng thiết bị phù hợp và bởi người có chuyên môn, vì hệ thống có thể làm việc ở điện áp rất cao.
Cách khắc phục
Sau khi xác định nguyên nhân, phương án xử lý có thể bao gồm:
- Thay đầu nối MC4 bị hỏng.
- Thay đoạn dây DC xuống cấp.
- Vệ sinh hoặc cắt tỉa cây gây bóng che.
- Thay tấm pin bị hư hỏng.
- Siết lại các điểm đấu nối.
- Kiểm tra và hiệu chỉnh toàn bộ chuỗi pin.
Việc lựa chọn phương án phụ thuộc vào kết quả kiểm tra thực tế, không nên thay linh kiện khi chưa xác định rõ nguyên nhân.
Ghi chú từ đội kỹ thuật Thiên Bách
Trong quá trình bảo trì hệ thống điện mặt trời tại Ninh Thuận, Thiên Bách từng gặp nhiều trường hợp chuỗi pin bị sụt áp do đầu nối MC4 lỏng, dây DC xuống cấp hoặc bóng che xuất hiện sau khi công trình đã vận hành một thời gian.
Nếu chỉ nhìn vào sản lượng điện, rất khó xác định chính xác nguyên nhân. Vì vậy, kỹ thuật viên luôn kết hợp đo điện áp từng chuỗi, kiểm tra đầu nối và quan sát thực tế tại hiện trường trước khi đưa ra phương án xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Chuỗi pin bị sụt áp có làm inverter hỏng không?
Không trực tiếp. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài sẽ làm hệ thống hoạt động không tối ưu và giảm sản lượng điện.
Có thể tự đo điện áp chuỗi pin không?
Không khuyến khích nếu bạn không có chuyên môn hoặc thiết bị phù hợp, vì điện áp DC của hệ thống điện mặt trời có thể rất cao và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Chuỗi pin bị sụt áp có phải thay toàn bộ tấm pin không?
Không. Trong nhiều trường hợp chỉ cần xử lý đầu nối, dây dẫn hoặc thay thế một tấm pin bị lỗi là có thể khôi phục hoạt động của chuỗi.
Bài viết liên quan
- Điện mặt trời không lên sản lượng.
- MC4 bị cháy.
- Dây DC bị nóng.
- Hotspot trên tấm pin là gì?
- Những nguyên nhân khiến inverter giảm hiệu suất.
Liên hệ Thiên Bách
Nếu nghi ngờ chuỗi pin của hệ thống điện mặt trời bị sụt áp hoặc sản lượng giảm bất thường, Thiên Bách sẵn sàng hỗ trợ kiểm tra và đánh giá toàn bộ hệ thống.
Đội ngũ kỹ thuật sẽ sử dụng các thiết bị đo chuyên dụng để xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phương án xử lý phù hợp, giúp hệ thống vận hành ổn định và đạt hiệu suất tối ưu.