Nếu đang tính lắp hệ thống chống sét, câu hỏi đầu tiên thường là:
“Tôi cần chuẩn bị khoảng bao nhiêu tiền?”
Để dễ hình dung, có thể dự trù theo mức sau:
Đây là mức dự trù tham khảo, không phải bảng giá cố định.
Giá thực tế có thể thấp hơn hoặc cao hơn tùy diện tích, chiều cao công trình, loại kim thu sét, hệ thống tiếp địa, thiết bị SPD và điều kiện thi công.
I. Làm chống sét cho nhà ở hết khoảng bao nhiêu?
Với nhà ở thông thường, có thể chuẩn bị khoảng 10–35 triệu đồng.
Một căn nhà 2–3 tầng, mái đơn giản và điều kiện thi công thuận lợi thường nằm ở phần thấp của khoảng này.
Những căn nhà lớn hơn, mái phức tạp hoặc cần thêm giải pháp bảo vệ thiết bị điện có thể nằm ở mức cao hơn.
Vì vậy, nếu chỉ đang lập ngân sách sơ bộ cho một căn nhà, lấy khoảng 15–20 triệu đồng làm mốc ban đầu là dễ hình dung hơn.
II. Nhà xưởng cần chuẩn bị bao nhiêu tiền?
Nhà xưởng có mức giá rộng hơn rất nhiều.
Đây nên được xem là khung tham khảo, vì cùng diện tích nhưng cấu hình công trình có thể rất khác nhau.
Ví dụ một xưởng 1.000 m² có mái đơn giản sẽ khác hoàn toàn một xưởng 1.000 m² có nhiều khu vực, nhiều tủ điện, máy móc, camera và hệ thống điện mặt trời.
III. Tại sao cùng một diện tích nhưng giá lại khác nhau?
Vì diện tích không phải yếu tố duy nhất quyết định giá.
Hai nhà xưởng cùng 1.000 m² có thể có mức đầu tư rất khác nhau.
Một bên có:
- Một khối nhà
- Mái đơn giản
- Ít thiết bị điện
Bên còn lại có:
- Nhiều khối nhà
- Mái che
- Máy móc và tủ điện
- Camera
- Biến tần
- Điện mặt trời
- Hệ thống tiếp địa cũ cần cải tạo
Rõ ràng hai công trình không thể dùng chung một cấu hình chống sét.
IV. Tiền chống sét thường nằm ở những phần nào?
Hiểu đơn giản, chi phí thường tập trung vào 4 nhóm:
Trong đó tiếp địa thường là phần khó đoán giá nhất vì còn phụ thuộc điều kiện đất và hệ thống hiện có.
Cọc tiếp địa trên thị trường hiện có thể chỉ vài trăm nghìn đồng mỗi chiếc, nhưng tổng chi phí không nằm ở riêng tiền cọc. Còn phải tính dây, mối nối, vật tư phụ, thi công và đo kiểm.
V. Có phải mua kim thu sét càng đắt thì hệ thống càng tốt?
Không.
Trên thị trường có kim thu sét giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng tùy loại và thương hiệu.
Nhưng giá của cây kim chỉ là một phần của cả hệ thống.
Ví dụ:
Một cây kim đắt nhưng hệ thống tiếp địa làm không phù hợp thì cũng không giải quyết được bài toán chống sét.
Ngược lại, một hệ thống được thiết kế phù hợp với công trình thì không nhất thiết phải dùng thiết bị đắt nhất.
Vì vậy, khi nhận báo giá, đừng chỉ hỏi:
“Kim này bao nhiêu tiền?”
Hãy hỏi:
“Cả hệ thống này sẽ bảo vệ công trình của tôi như thế nào?”
VI. Có cần lắp SPD không? Và SPD có làm giá tăng nhiều không?
Nếu công trình chỉ xét phần chống sét trực tiếp thì chi phí sẽ khác với công trình cần thêm chống sét lan truyền cho thiết bị điện.
Nhà ở có thể chỉ cần bảo vệ một tủ điện chính.
Nhưng nhà xưởng có thể có:
Tủ điện tổng → tủ phân phối → tủ máy → PLC, biến tần, camera…
Khi đó, phương án SPD có thể phức tạp hơn.
Muốn hiểu SPD là gì và nó bảo vệ thiết bị như thế nào, xem thêm:
Thiết bị chống sét lan truyền SPD là gì?
VII. Nhà đã có hệ thống chống sét thì có cần đầu tư lại toàn bộ không?
Chưa chắc.
Đây là trường hợp có thể tiết kiệm được khá nhiều chi phí nếu kiểm tra đúng trước khi làm.
Ví dụ hệ thống cũ vẫn còn tốt nhưng:
- Điện trở tiếp địa tăng
- Một vài mối nối xuống cấp
- Cần bổ sung thêm khu vực mới
- Nhà xưởng vừa mở rộng
- Vừa lắp thêm điện mặt trời
thì có thể chỉ cần cải tạo hoặc bổ sung, thay vì tháo bỏ toàn bộ hệ thống.
Vì vậy, với công trình đang sử dụng, khảo sát hệ thống cũ trước thường hợp lý hơn là báo giá lại từ đầu.
VIII. Điện mặt trời có làm chi phí chống sét tăng không?
Có thể.
Khi lắp điện mặt trời, công trình có thêm:
- Tấm pin
- Khung pin
- Dây DC
- Inverter
- Dây AC
Ngoài hệ thống chống sét trực tiếp, còn phải xem xét bảo vệ chống quá điện áp cho phần DC và AC của hệ thống điện mặt trời.
Chi phí vì vậy phụ thuộc rất nhiều vào quy mô hệ PV và hệ thống điện hiện có.
Không nên lấy một con số cố định kiểu:
“Có điện mặt trời thì cộng thêm 10 triệu.”
Mỗi công trình có thể khác rất xa nhau.
IX. Điều gì khiến giá chống sét tăng?
Dễ hiểu nhất là công trình càng phức tạp thì chi phí càng tăng.
Ví dụ:
Mái càng lớn → cần tính phạm vi bảo vệ kỹ hơn.
Nhiều khối nhà → hệ thống thu và dẫn sét phức tạp hơn.
Đất khó xử lý → phần tiếp địa có thể tốn thêm.
Nhiều thiết bị điện tử → có thể cần thêm SPD.
Có điện mặt trời → phải tính thêm hệ thống DC, AC và inverter.
Mặt bằng khó thi công → nhân công tăng.
Đây là lý do không nên dùng một bảng giá duy nhất cho mọi công trình.
X. Nhận hai báo giá chênh nhau vài chục triệu có bất thường không?
Chưa chắc.
Ví dụ một đơn vị báo 50 triệu, đơn vị khác báo 80 triệu.
Trước khi kết luận bên nào đắt, hãy xem hai báo giá có cùng:
- Loại kim
- Số lượng điểm thu
- Dây dẫn
- Hệ thống tiếp địa
- SPD
- Chi phí thi công
- Đo điện trở
- Hồ sơ nghiệm thu
hay không.
Có những báo giá nhìn rất rẻ vì chưa bao gồm một số hạng mục.
Ngược lại, báo giá cao hơn có thể đã bao gồm nhiều phần mà báo giá thấp không có.
XI. Vậy nên chuẩn bị ngân sách bao nhiêu?
Nếu hiện tại chưa khảo sát nhưng cần một con số để đưa vào kế hoạch đầu tư, có thể dùng:
Đây là mức dự trù, không phải báo giá thi công.
Nếu công trình đơn giản, chi phí có thể thấp hơn.
Nếu công trình lớn, tiếp địa khó, nhiều khu vực hoặc nhiều thiết bị cần bảo vệ, chi phí có thể cao hơn đáng kể.
XII. Khi nào có thể biết giá chính xác?
Muốn biết chính xác, cần khảo sát công trình.
Thông thường sẽ cần xem:
Công trình rộng và cao bao nhiêu?
Mái có hình dạng như thế nào?
Có bao nhiêu khu vực cần bảo vệ?
Hệ thống tiếp địa hiện tại còn sử dụng được không?
Có nhà kho, mái che hoặc công trình phụ không?
Có máy móc, tủ điện, camera, biến tần không?
Có điện mặt trời không?
Sau khi có những thông tin này mới có thể xác định cấu hình và bóc chi phí sát thực tế.
XIII. Kết luận
Nếu chỉ cần biết “lắp hệ thống chống sét hết khoảng bao nhiêu tiền?”, có thể tạm dự trù:
Nhà ở: 10–35 triệu đồng.
Nhà xưởng nhỏ: 30–70 triệu đồng.
Nhà xưởng vừa: 70–150 triệu đồng.
Công trình lớn: từ 150 triệu đồng trở lên.
Đây là mức ngân sách tham khảo, không phải giá cố định cho mọi công trình. Thực tế có thể thay đổi tùy cấu hình và điều kiện thi công.
Nếu công trình đã có hệ thống chống sét, không nhất thiết phải làm lại từ đầu. Kiểm tra hệ thống hiện tại trước có thể giúp xác định phần nào còn sử dụng được và phần nào cần bổ sung.
Còn với công trình mới, nên khảo sát trước khi chọn thiết bị.
Biết công trình cần gì → mới biết cần chi bao nhiêu.