Không có một khoảng thời gian cố định áp dụng cho tất cả nhà xưởng.
Nhà xưởng có tải lớn, máy móc hoạt động liên tục hoặc môi trường nhiều bụi, nóng, ẩm thì nên kiểm tra thường xuyên hơn.
Thông thường, doanh nghiệp có thể kiểm tra tổng quát định kỳ 3–6 tháng/lần và thực hiện kiểm tra chuyên sâu theo tình trạng thực tế của hệ thống.
Quan trọng hơn, không nên chờ đến khi điện gặp sự cố mới kiểm tra.
I. Bao lâu nên kiểm tra hệ thống điện công nghiệp một lần?
1. Kiểm tra tổng quát: khoảng 3–6 tháng/lần
Đây là khoảng thời gian có thể tham khảo đối với nhà xưởng đang vận hành bình thường.
Nội dung kiểm tra có thể gồm:
- Tủ điện.
- Aptomat, MCCB, thiết bị đóng cắt.
- Dây và cáp điện.
- Các điểm đấu nối.
- Dòng tải và điện áp.
- Tình trạng phát nhiệt.
- Hệ thống tiếp địa.
Mục đích là phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường trước khi chúng trở thành sự cố lớn.
2. Kiểm tra chuyên sâu: khoảng 6–12 tháng/lần
Với hệ thống điện có công suất lớn, nhiều tủ điện hoặc nhiều máy móc hoạt động liên tục, nên có đợt kiểm tra chuyên sâu định kỳ.
Có thể kết hợp các phương pháp như đo kiểm thông số điện, kiểm tra phát nhiệt bằng camera nhiệt và đánh giá tình trạng các điểm đấu nối.
II. Những nhà xưởng nào cần kiểm tra thường xuyên hơn?
Không phải nhà xưởng nào cũng có mức độ rủi ro giống nhau.
1. Nhà xưởng hoạt động liên tục
Nhà máy chạy nhiều ca, máy móc hoạt động gần như cả ngày sẽ khiến hệ thống điện chịu tải trong thời gian dài.
Những nhà xưởng này nên rút ngắn thời gian giữa các lần kiểm tra.
2. Nhà xưởng có nhiều máy công suất lớn
Các máy có công suất lớn tạo ra tải đáng kể cho hệ thống điện.
Đặc biệt cần chú ý đến:
- Tủ điện tổng.
- Tủ phân phối.
- Cáp cấp nguồn.
- Thiết bị đóng cắt.
- Các điểm đấu nối.
3. Nhà xưởng có môi trường khắc nghiệt
Nhiều bụi, nhiệt độ cao, độ ẩm lớn hoặc có hóa chất có thể ảnh hưởng đến dây dẫn, tủ điện và thiết bị.
Trong những môi trường này, việc kiểm tra nên được thực hiện thường xuyên hơn.
4. Nhà xưởng đã sử dụng hệ thống điện nhiều năm
Hệ thống điện sử dụng lâu năm có thể xuất hiện tình trạng lão hóa dây dẫn, oxy hóa đầu nối hoặc thiết bị đóng cắt xuống cấp.
Không nên chỉ dựa vào việc hệ thống “vẫn đang chạy bình thường” để bỏ qua việc kiểm tra.
III. Khi nào cần kiểm tra ngay, không cần chờ đến lịch định kỳ?
Có những trường hợp không nên chờ đến đợt kiểm tra tiếp theo.
1. Tủ điện có mùi khét
Mùi khét từ tủ điện có thể liên quan đến điểm tiếp xúc kém, thiết bị phát nhiệt hoặc dây dẫn bị quá nhiệt.
Cần kiểm tra sớm để xác định nguyên nhân.
2. Dây điện hoặc cáp điện bị nóng bất thường
Nếu một tuyến cáp nóng hơn bình thường khi máy đang hoạt động, cần kiểm tra ngay.
3. Aptomat thường xuyên nhảy
Aptomat nhảy nhiều lần có thể liên quan đến quá tải, chập điện, thiết bị gặp sự cố hoặc vấn đề khác trong hệ thống.
Không nên chỉ đóng lại CB và tiếp tục vận hành mà không tìm nguyên nhân.
4. Điện áp không ổn định
Điện áp bất thường có thể ảnh hưởng đến máy móc và thiết bị điện trong nhà xưởng.
5. Máy móc thường xuyên bị dừng hoặc báo lỗi
Nếu nhiều thiết bị cùng xuất hiện hiện tượng bất thường, cần kiểm tra cả hệ thống điện thay vì chỉ kiểm tra từng máy.
IV. Một lần kiểm tra hệ thống điện công nghiệp gồm những gì?
1. Kiểm tra tủ điện
Kiểm tra tình trạng bên ngoài, thiết bị đóng cắt, thanh cái, đầu nối và các dấu hiệu phát nhiệt.
2. Kiểm tra dây và cáp điện
Kiểm tra tình trạng lớp vỏ, tuyến cáp, điểm cố định và các dấu hiệu bất thường.
3. Đo dòng tải
Đo dòng điện trên các pha để đánh giá mức tải thực tế.
Nếu các pha bị lệch tải nhiều, cần xem xét phương án phân bổ lại phụ tải.
4. Kiểm tra điện áp
Đo điện áp tại các vị trí cần thiết để phát hiện tình trạng điện áp không ổn định hoặc sụt áp.
5. Kiểm tra phát nhiệt
Camera nhiệt có thể hỗ trợ phát hiện những điểm có nhiệt độ cao bất thường mà mắt thường khó nhận biết.
6. Kiểm tra tiếp địa
Hệ thống tiếp địa cần được kiểm tra để đánh giá khả năng bảo vệ khi xảy ra sự cố điện.
V. Có cần kiểm tra hệ thống điện trước khi mở rộng nhà xưởng không?
Có, và đây là thời điểm rất nên kiểm tra.
Khi nhà xưởng mở rộng hoặc bổ sung máy móc, phụ tải sẽ thay đổi.
Nếu chỉ đấu thêm máy vào hệ thống hiện tại mà không kiểm tra lại, có thể xảy ra:
- Quá tải cáp.
- Quá tải tủ điện.
- Aptomat không phù hợp.
- Sụt áp.
- Dây dẫn phát nhiệt.
- Hệ thống điện không còn đủ khả năng đáp ứng.
Do đó, trước khi tăng công suất sử dụng, nên kiểm tra hệ thống hiện tại và tính toán lại phụ tải.
VI. Sau khi sửa chữa hoặc cải tạo có cần kiểm tra lại không?
Có.
Sau khi thay dây, thay tủ điện, bổ sung máy móc hoặc cải tạo hệ thống, cần kiểm tra lại trước khi đưa vào vận hành ổn định.
Việc này giúp phát hiện những vấn đề có thể xảy ra trong quá trình đấu nối và đảm bảo hệ thống mới phù hợp với phụ tải thực tế.
VII. Không nên chỉ kiểm tra khi hệ thống đã xảy ra sự cố
Một hệ thống điện có thể vẫn hoạt động nhưng bên trong đã xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Ví dụ:
- Một đầu nối bắt đầu phát nhiệt.
- Một tuyến cáp đang phải chịu tải cao.
- Một thiết bị đóng cắt có dấu hiệu xuống cấp.
- Các pha bị lệch tải.
- Điện áp không ổn định.
Nếu phát hiện sớm, doanh nghiệp có thể xử lý từng vấn đề nhỏ thay vì phải dừng sản xuất để giải quyết một sự cố lớn.
Vì vậy, kiểm tra định kỳ không chỉ nhằm tìm lỗi, mà còn giúp doanh nghiệp chủ động bảo vệ hệ thống điện và hạn chế thời gian dừng máy.
VIII. Thiên Bách Electric kiểm tra hệ thống điện công nghiệp
Thiên Bách Electric thực hiện khảo sát và kiểm tra hệ thống điện nhà xưởng, tập trung vào tình trạng vận hành thực tế của hệ thống.
Tùy từng nhà xưởng, việc kiểm tra có thể bao gồm:
- Kiểm tra tủ điện.
- Kiểm tra dây và cáp điện.
- Đo dòng tải, điện áp.
- Kiểm tra phát nhiệt.
- Kiểm tra các điểm đấu nối.
- Kiểm tra hệ thống tiếp địa.
- Đánh giá những vị trí cần sửa chữa hoặc cải tạo.
Thay vì chờ hệ thống xảy ra sự cố, doanh nghiệp nên xây dựng lịch kiểm tra phù hợp với quy mô, tải điện, môi trường và thời gian vận hành của nhà xưởng.
IX. Câu hỏi thường gặp
1. Bao lâu nên kiểm tra hệ thống điện công nghiệp?
Có thể tham khảo kiểm tra tổng quát khoảng 3–6 tháng/lần. Với nhà xưởng có tải lớn hoặc hoạt động liên tục, nên kiểm tra thường xuyên hơn.
2. Nhà xưởng nhỏ có cần kiểm tra định kỳ không?
Có. Dù quy mô nhỏ, hệ thống điện vẫn cần được kiểm tra để phát hiện sớm các vấn đề về dây dẫn, tủ điện, thiết bị bảo vệ và tiếp địa.
3. Aptomat thường xuyên nhảy có cần kiểm tra ngay không?
Có. Không nên chỉ bật lại aptomat mà cần xác định nguyên nhân khiến thiết bị nhảy.
4. Bao lâu nên kiểm tra tủ điện nhà xưởng?
Nên kiểm tra theo lịch bảo trì của nhà xưởng và mức độ sử dụng. Với tủ điện chịu tải cao, nên kiểm tra thường xuyên hơn và đặc biệt chú ý các dấu hiệu phát nhiệt.
5. Có cần kiểm tra điện trước khi tăng thêm máy móc không?
Có. Cần đánh giá lại phụ tải và khả năng đáp ứng của dây dẫn, tủ điện, thiết bị bảo vệ trước khi bổ sung máy móc.